Júnkerinn af Bræðratungu

Við ævilok lét Páll Skúlason frá Bræðratungu eftir sig sjálfsævisögu þar sem hann segir af hógværð og hispursleysi frá lífi sínu, sigrum þess og ósigrum. Frásögnin er glaðleg og jafn laus við játningar drykkjumanns og beiskju gagnvart því lífi sem liðið er. Á stöku stað gerir höfundur grín að samferðamönnum en liggur yfirleitt gott orð til fólks.

Fyrst og fremst segir Páll hér sína sögu og söguna eins og hann man hana. Og um leið söguna eins og hún kom honum fyrir sjónir. Framlag útgefanda til verksins er stærst í því að hafa valið bók þessarri nafn en meðal vina var Páll í græskulausu gamni oft kallaður júnkerinn af Bræðratungu.

Nafnið er vitaskuld tekið úr Íslandsklukku Halldórs Laxness og er þar haft um hinn drykkfellda Bræðratunguhöfðingja, Magnús Sigurðsson. Það var ekki að tilefnislausu að þetta nafn var valið bókarhöfundi. Óefað var Páll öll sín fullorðinsár dyggur hirðmaður Bakkusar konungs. En öfugt við flesta sem til þess veljast þá örlar ekki á eftirsjá Páls vegna þessa sem liðið er né heldur að hann formæli konungi þessum. Sem flestir þegnar Bakkusar konungs þó gera á einhverju skeiði. Enda líf hirðmanna hans talið þjáningarfullt.

Í ævisögu sinni segir Páll hispurslaust frá kenderíum og því þegar menn gleðjast yfir guðaveigum við hin ýmsu tækifæri. En bókin er algerlega laus við tilfinningaþrungnar játningar drykkjumannsins. Páll rekur hér sögu náms og starfa en víkur einnig af hógværð að hinu mikla menningarstarfi sem lengst mun halda nafni hans á lofti sem er útgáfa þeirra hjóna á tímaritinu Skildi, en það hafði algera sérstöðu í tímaritaflóru Íslendinga. Þá ráku hjónin einnig bókaútgáfu og Páll stóð um áratugi í stafni hjá Dansk-íslenska félaginu og naut við það dyggrar aðstoðar konu sinnar.

Saga Páls er rituð á kjarngóðri og tilgerðarlausri íslensku sem höfundur hafði öðrum frekar á valdi sínu. Frumdrög sögunnar eru rituð um 2010 en hún er síðar hreinrituð. Rithönd höfundar er einstaklega skýr og læsileg eins og meðfylgjandi mynd af handritinu sýnir.