Tímarit Sögufélags LIX: 1 og 2, 2026
Tímaritið Saga kemur út tvisvar á ári, vor og haust. Efni þess tengist sögu og menningu landsins í víðu samhengi. Ritrýndar greinar og viðhorf mynda stærstu efnisþætti tímaritsins. Hér birtast ritdómar og ritfregnir um nýjar bækur er varða sögu, einkum Íslandssögu og annað efni af sagnfræðilegum toga. Ómissandi öllu áhugafólki um sögu og sagnfræði.
Haustið 1807 ríkti stríð í Evrópu. Siglingar til Íslands voru í hættu. Magnús Stephensen ákvað að skrifa bréf til Englands og leita hjálpar. Fyrir röð tilviljana leiddi það til þess að enskir sápukaupmenn rændu völdum á Íslandi og yfir landið var settur danskur túlkur þeirra, Jörgen Jörgensen. Hér er fjallað um þessa ótrúlegu atburðarás.
Árið 1974 var hringvegurinn um Ísland opnaður með vígslu Skeiðarárbrúar, vegur sem áður hafði varla verið til í villtustu draumum landsmanna. Bókin fjallar um opnun hringvegarins í samhengi við íslenska samgöngusögu á landi, í lofti og á sjó. Hvaða þýðingu höfðu greiðari samgöngur fyrir byggðina í þessu hrjóstruga landi og samband manns og náttúru?
Haustið 1986 funduðu Ronald Reagan Bandaríkjaforseti og Míkhaíl Gorbatsjov, leiðtogi Sovétríkjanna, um afvopnunarmál í Höfða. Kaldastríðsborg kemur út á 40 ára afmæli leiðtogafundarins og fjallar um Reykjavík sem vettvang kalda stríðsins. Við sögu koma heimsfrægir listamenn og sérlundaðir skákmenn, amerískur bjór og ungverskir strætisvagnar.
Lengi vel var gert ráð fyrir að fólk sem þáði fátækrastyrk væri svipt borgaralegum réttindum, eins og atvinnufrelsi og kosningarétti. Árið 1927 var meirihluti þingmanna orðinn sammála um að þetta væri óréttlátt. Þurfamenn skyldu fá mannréttindi – þó bara þeir sem ættu þau skilið. En hvernig átti að greina milli hinna verðugu og hinna óverðugu?
Valdstjórn á Íslandi 1281-1551
Fjallað er um átakasögu íslenskra stjórnmála frá lögtöku Jónsbókar 1281 til siðbreytingarinnar 1551. Hvernig þróaðist konungsvaldið á Íslandi? Togstreita milli konungs, Alþingis og embættismanna setti mark sitt á tímabilið. Íslendingar héldu fast í forn réttindi og lög, en starf konungsfulltrúa gat verið bæði vandasamt og hættulegt.