Sagnfræði

Dauðadæmd

Sakamál frá 18. öld

Sumarið 1769 var ung vinnukona á bænum Gerði í Skagafirði ákærð fyrir að hafa alið barn á laun og drepið það. Hún hét Oddný og var 22 ára gömul. Nokkru seinna var hún dæmd til dauða, hún skyldi hálshöggvast og höfuð hennar sett á stjaka. Í bókinni er saga Oddnýjar og dulsmálsins rakin en jafnframt lýst glímu kvenna við réttarkerfið á 18. öld.

Frelsisbjarmar

Bandaríkin á öldinni okkar: Hryðjuverkastríð, efnahagshrun og endalok heimsveldis

Hér er fjallað um Bandaríkin á 21. öld, uppruna og afleiðingar 11. september, efnahagshrunið sem öllu breytti og sundrung þjóðarinnar. Að hætti hússins fléttar höfundur eigin upplifanir inn í frásögnina. Bruce Springsteen kemur nokkuð við sögu og jafnvel Rocky er sóttur heim í þessu landi sem ávallt virðist geyma bæði það besta og það versta.

Helförin

Í nýju ljósi

Um Helförina er jafnan spurt: Hvernig í ósköpunum gat þetta gerst og hvers vegna? Breski sagnfræðingurinn Laurence Rees hefur um aldarfjórðungsskeið rætt við fólk sem lifði Helförina af og einnig þá sem stóðu fyrir henni. Fáar bækur svara þessum spurningum með jafn mannlegum og tæmandi hætti og þessi marglofaða bók sem kemur nú út í kilju.

Niðurskurður og dauði

Áfallasaga

Í aldanna rás var sauðfjárbúskapur undirstaða íslensks samfélags og mótaði líf og afkomu þjóðarinnar. En búskapnum fylgdu áföll, svo sem eldgos og harðindi en ekki síst skæðir sauðfjársjúkdómar sem gátu á skömmum tíma ógnað afkomu heilu byggðarlaganna. Í þessari bók fjallar dr. Helgi Sigurðsson, dýralæknir og sagnfræðingur, um þessi áföll.

Saga Flateyjarkirkju

Kirkja hefur staðið í Flatey á Breiðafirði frá örófi alda. Núverandi kirkja fagnar 100 ára afmæli á þessu ári. Hún var byggð árið 1926, stendur á fallegum útsýnisstað þar sem eyjan rís hæst og er áberandi kennileiti, bæði frá sjó og landi. Rit þetta fjallar um sögu kirkjunnar með áherslu á 19. og 20. öldina.

Saga

Tímarit Sögufélags LIX: 1 og 2, 2026

Tímaritið Saga kemur út tvisvar á ári, vor og haust. Efni þess tengist sögu og menningu landsins í víðu samhengi. Ritrýndar greinar og viðhorf mynda stærstu efnisþætti tímaritsins. Hér birtast ritdómar og ritfregnir um nýjar bækur er varða sögu, einkum Íslandssögu og annað efni af sagnfræðilegum toga. Ómissandi öllu áhugafólki um sögu og sagnfræði.

Sería Sögufélags Hringvegurinn - 1974

Árið 1974 var hringvegurinn um Ísland opnaður með vígslu Skeiðarárbrúar, vegur sem áður hafði varla verið til í villtustu draumum landsmanna. Bókin fjallar um opnun hringvegarins í samhengi við íslenska samgöngusögu á landi, í lofti og á sjó. Hvaða þýðingu höfðu greiðari samgöngur fyrir byggðina í þessu hrjóstruga landi og samband manns og náttúru?

Sería Sögufélags Þurfamenn fá mannréttindi - 1927

Lengi vel var gert ráð fyrir að fólk sem þáði fátækrastyrk væri svipt borgaralegum réttindum, eins og atvinnufrelsi og kosningarétti. Árið 1927 var meirihluti þingmanna orðinn sammála um að þetta væri óréttlátt. Þurfamenn skyldu fá mannréttindi – þó bara þeir sem ættu þau skilið. En hvernig átti að greina milli hinna verðugu og hinna óverðugu?

Skattland

Valdstjórn á Íslandi 1281-1551

Fjallað er um átakasögu íslenskra stjórnmála frá lögtöku Jónsbókar 1281 til siðbreytingarinnar 1551. Hvernig þróaðist konungsvaldið á Íslandi? Togstreita milli konungs, Alþingis og embættismanna setti mark sitt á tímabilið. Íslendingar héldu fast í forn réttindi og lög, en starf konungsfulltrúa gat verið bæði vandasamt og hættulegt.

Þegar fylgdarskipið fórst

Strand herskipsins Gautaborgar á Hraunsskeiði 1718, aðdragandi og afleiðingar

Árið 1718 hafði ríki Danakonungs, og þar með Ísland, átt í stríði við Svíþjóð í níu ár og sá ekki fyrir endann á þeim ófriði. Kaupskip fengu herskipafylgd á siglingu milli Kaupmannahafnar og Íslands. Í nóvember 1718 strandaði og fórst fylgdarskipið Gautaborg (Giötheborg) úr flota Danakonungs á Hraunsskeiði austan við Þorlákshöfn.